Finova

Sparen en fiscus

Bij uw aangifte inkomstenbelasting heeft u te maken met drie boxen. In iedere box vallen bepaalde inkomsten. Dit is de indeling:

  • Box 1: werk en woning (inclusief winst uit onderneming)
  • Box 2: belastbaar inkomen uit aanmerkelijk belang
  • Box 3: belastbaar inkomen uit sparen en beleggen (vermogen)

Elke box heeft een eigen tarief. In box 3 wordt gekeken naar je inkomen uit sparen en beleggen. De Belastingdienst gaat ervan uit dat u over uw vermogen extra inkomsten ontvangt. Bijvoorbeeld de rente op uw spaargeld of rendement uit beleggingen. Over die extra inkomsten betaalt u mogelijk belasting in box 3.

Welke inkomsten vallen in box 3?

De belasting die u betaalt in box 3 wordt ook wel vermogensrendementsheffing genoemd. Inkomsten uit privévermogen worden hier belast.

Uw vermogen bestaat uit bezittingen zoals:

  • Het geld op uw persoonlijke spaar- en betaalrekeningen
  • Uw beleggingen, obligaties en winstbewijzen
  • Een tweede woning of een huis dat u verhuurt

Welke bezittingen worden nog meer meegeteld in box 3? Bekijk een volledige lijst met bezittingen van de Belastingdienst. De bezittingen van uw fiscale partner en eventuele minderjarige kinderen moet u ook meetellen.

Update Prinsjesdag 2023

In het Belastingplan 2024 staat dat twee vormen van vermogen niet meer als belegging gaan gelden maar als banktegoed:

  • het aandeel in het vermogen van de Vereniging van Eigenaren
  • vermogen op een derdengeldenrekening van een notaris of deurwaarder

Als deze wijziging doorgevoerd wordt, gaat die met terugwerkende kracht gelden voor 2023. In dat geval betalen eigenaren van een appartement minder belasting over hun aandeel in het vermogen van de VvE. En ook als u geld heeft op een derdengeldenrekening bij een notaris of deurwaarder, betaalt u minder belasting.

Wat is heffingsvrij vermogen box 3?

Umoet belasting betalen als de waarde van uw vermogen boven een bepaald bedrag komt: boven het heffingsvrij vermogen. Over je vermogen onder die grens hoeft u geen belasting te betalen. Het bedrag boven het heffingsvrij vermogen heet ook wel de ‘grondslag sparen en beleggen’. Daarover betaalt u dus belasting.

Box 3 2023 – 2027

In box 3 zijn er dus een paar wijzigingen. Het doel van deze verandering is: rechtvaardiger belasten. Hieronder geven we een overzicht van de situatie voor 2023, de overgangsfase en het nieuwe stelsel vanaf waarschijnlijk 2027. Hierover is er een nieuw voorstel vermogensbelasting ingediend. Het kabinet moet hier nog een definitief besluit over nemen.

Waarom aanpassing van box 3 belasting?

Voorheen hanteerde de Belastingdienst in box 3 nog een vaste verdeling tussen spaargeld en beleggingen. Het gevolg hiervan was dat mensen met alleen spaargeld (laag rendement) in verhouding veel belasting betaalden, terwijl mensen met vermogen in beleggingen (hoog rendement) weinig belasting betaalden. Dit is volgens De Hoge Raad oneerlijk. Door de lage spaarrente is het rendement op spaargeld veel lager dan het rendement op beleggingen. Daarom heeft de Belastingdienst een paar wijzigingen doorgevoerd.

Wat gebeurt er met box 3 in 2023?

De berekening van belasting in box 3 is dus aangepast. In de jaren 2023 tot en met 2026 is sprake van overbruggingswetgeving. Het belastingtarief in box 3 wordt verhoogd naar 36%. Deze verhoging zou eerst met stappen van 1% per jaar gaan, maar de laatste aanpassingen in het Belastingplan 2024 zorgen ervoor dat het tarief in box 3 in 2024 in één keer verhoogd wordt naar 36%. Het heffingsvrije bedrag voor 2023 is € 57.000. Voor 2024 blijft dit bedrag hetzelfde.

Daarnaast zal de nieuwe berekening met terugwerkende kracht vergeleken worden met de berekening uit de jaren 2017-2020 (voor degenen die daar bezwaar tegen hadden aangetekend) en voor iedereen in 2021 en 2022. Als deze berekening gunstig uitvalt, krijgt u geld terug.

De Belastingdienst gebruikt bij de nieuwe berekening rendementspercentages op basis van de actuele percentages voor sparen, beleggen en lenen. De nieuwe percentages per groep worden ieder jaar bepaald.

Hoe werkt box 3 vanaf 2027?

Vanaf 2027 zal er een nieuw stelsel voor box 3 komen waarin het werkelijke rendement op vermogen wordt belast. U zult dan bij uw aangifte inkomstenbelasting de daadwerkelijk ontvangen rente in dat jaar moeten opgeven, samen met alle andere inkomsten uit vermogen. De Belastingdienst zal daarover belasting vragen.

Vermogensaanwasbelasting

U gaat jaarlijks vermogensaanwasbelasting betalen over rente en waardestijging van bijvoorbeeld aandelen. U betaalt dus wat uw vermogen u effectief oplevert.

Vermogenswinstbelasting

Is het moeilijker te zeggen wat de waardestijging is van uw vermogen? Dan betaalt u belasting op het moment dat u de investering verkoopt. U betaalt belasting over de winst.

Heffingsvrij inkomen

Een andere grote verandering is het heffingsvrije inkomen dat het heffingsvrije vermogen gaat vervangen. U gaat pas belasting betalen als uw inkomen uit vermogen (spaargeld of beleggingen) boven een bepaald bedrag komt. Naar verwachting is het heffingsvrije inkomen een bedrag van rond de € 1.000.

Box 3 compensatie

Om personen te compenseren die te veel vermogensbelasting hebben betaald is er een regeling ingesteld. Daarbij is er een belangrijk verschil tussen rechtsherstel (2017-2022) en de overbruggingswetgeving (2023-2025).

Wat is rechtsherstel box 3?

Te veel betaalde belasting in de jaren 2017 t/m 2022 zal volledig worden hersteld. Bij dit rechtsherstel wordt de nieuwe berekening vergeleken met de berekening uit het oude stelsel. De berekening die het gunstigst is wordt toegepast. Als u volgens de oude berekening te veel belasting hebt betaald, dan krijgt u dat deel terug. Als blijkt dat de oude berekening gunstiger voor u is dan hoeft u tot en met 2022 niet bij te betalen.

Wat is de overbruggingswet box 3?

In de periode van de overbruggingswetgeving (2023-2026) wordt de nieuwe berekening voor iedereen direct toegepast in box 3. Heeft u vooral inkomen uit beleggingen? Dan zult u waarschijnlijk meer belasting betalen dan voorheen. Heeft u vooral spaargeld? Dan betaalt u juist minder. Voor de box 3-belasting in de jaren 2023-2026 kunt u waarschijnlijk geen compensatie krijgen achteraf.

Tarieven box 3

Het belastingtarief in box 3 is 31% in 2022 en 32% in 2023. In 2024 is het tarief 36% en daarna blijft het tarief waarschijnlijk 36%. Daartegenover staat dat het heffingsvrije vermogen (het vermogen waarover u geen belasting betaalt) ook is gestegen: van € 50.650 per persoon in 2022 naar € 57.000 per persoon in 2023. In 2024 wordt dit bedrag niet geïndexeerd, waardoor het hetzelfde blijft als in 2023.

Wat is het tarief in box 3?

JAAR TARIEF BOX 3
2022 31%
2023 32%
2024 36%
2025 36%
2026 36%

Heffingsvrij vermogen 2024, spaargeld en vermogen in box 3 van de inkomstenbelasting:

U bent alleenstaande   57.000 euro
Fiscale partners 114.000 euro