Zakelijk

DGA en werknemersverzekeringen

De vraag is of de DGA’s net als werknemers onder de sociale werknemers verzekeringen vallen en recht hebben op loondoorbetaling bij ziekte. De DGA is immers aan de ene kant eigen baas, maar aan de andere kant is de DGA werknemer bij de eigen BV.
In de praktijk blijkt dat de bekendheid met deze regels niet altijd even groot is. Om deze reden worden de hoofdregels nog eens op een rijtje gezet.

Werknemersverzekeringen en loondoorbetalingsplicht
De DGA is verplicht verzekerd voor de werknemersverzekeringen als in een dienstbetrekking werkzaamheden worden verricht voor de eigen BV. Het aanwezig zijn van een arbeidsovereenkomst op grond waarvan de DGA tegen een vergoeding arbeid voor de BV verricht, is daarbij niet voldoende. Er moet tevens sprake zijn van een gezagsverhouding tussen de BV waarvoor werkzaamheden worden verricht en de DGA. Van een gezagsverhouding is geen sprake als de DGA het eigen ontslag kan tegenhouden. Voor de loondoorbetalingsplicht is het bestaan van een arbeidsovereenkomst daarentegen wel voldoende. Het aspect van een gezagsverhouding speelt hierbij geen rol. Als de DGA ziek is, is hij, net als andere werknemers, voor zijn loondoorbetaling aangewezen op de werkgever. De meeste verzekeraars staan echter niet toe dat de DGA (met 50% of meer aandelen in de BV) deelneemt aan de ziekengeldverzekering. Verzekeraars behandelen de DGA veelal als zelfstandig ondernemer. Hij of zij kan namelijk enerzijds als werkgever/eigenaar en anderzijds als werknemer/DGA zijn eigen ziekteproces beïnvloeden.

-- splitter line - remove this to remove the split --

Regeling Aanwijzing Directeur-grootaandeelhouder
Als het gaat om de vraag of sprake is van een verzekeringsplicht voor de werknemersverzekeringen, is niet elke situatie eenvoudig te beoordelen. In de praktijk komen veel verschillende BV-structuren voor. Veel DGA’s zijn houders van een minderheidsbelang in de BV waarvoor gewerkt wordt. In principe kan de DGA met een minderheidsbelang ‘gedwongen’ worden ontslagen. Toch geldt dat niet in alle gevallen. De regels die hiervoor gelden zijn opgenomen in de ‘Regeling aanwijzing directeur-grootaandeelhouder’. Deze regeling maakt onderscheid tussen vier soorten DGA’s.

De DGA met een meerderheidsbelang (ten minste 50%);
Deze situatie is duidelijk. De DGA kan niet gewongen worden ontslagen en is niet verplicht verzekerd voor de werknemersverzekeringen.
De DGA met een minderheidsbelang , die het ontslag kan tegenhouden
De mogelijkheid bestaat dat voor het ontslag van een DGA de statuten van de BV een ‘versterkte meerderheid’ eisen. In dat geval kan het voorkomen dat de DGA met een minderheidsbelang toch niet ontslagen kan worden en dus niet verplicht verzekerd is voor de werknemersverzekeringen.

 

-- splitter line - remove this to remove the split --

 

De nevengeschikte DGA
Volgens de ‘Regeling’ zijn nevengeschikte DGA’s niet verplicht verzekerd voor de werknemersverzekeringen. DGA’s zijn ‘nevengeschikt’ als ze allen een nagenoeg gelijk aandelenbelang in de BV hebben. Het is daarbij niet van belang of de DGA formeel gedwongen ontslagen zou kunnen worden.

De DGA in de ‘familievennootschap’
In deze situatie heeft de DGA zelf geen aandelen maar hebben de bloed- of aanverwanten tot en met de derde graad ten minste twee derde deel van de aandelen. Vooral in deze situatie zijn de feitelijke omstandigheden bepalend of er wel of geen sprake is van een gezagsverhouding. Het UWV kan een afwijkende beslissing nemen als de DGA kan aantonen door feiten en omstandigheden daadwerkelijk ondergeschikt te zijn.

De echtgenote van de dga
De echtgenoot en de overige gezinsleden van de DGA zijn alleen verplicht verzekerd als hun arbeidsvoorwaarden gelijk zijn aan die van de overige werknemers. Als er geen andere werknemers zijn, kan niet worden aangetoond dat zij onder gelijke arbeidsvoorwaarden werkzaam zijn en zijn zij om die reden niet verzekerd.

-- splitter line - remove this to remove the split --

Gevolgen van het wel of geen DGA zijn
Voldoet een DGA niet aan de genoemde voorwaarden, bijvoorbeeld omdat er sprake is van een minderheidsbelang, dan is hij in beginsel gewoon werknemer en dus verplicht verzekerd voor de ZW, WW en WIA. Voldoet een DGA wel aan de voorwaarden, dan is hij geen werknemer en dus niet verplicht verzekerd voor de ZW, WW en WIA. Bij arbeidsongeschiktheid of werkeloosheid kan hij dan geen aanspraak maken op een uitkering. In het ergste geval moet de DGA terugvallen op de Bijstand.

Ten slotte
Op grond van de Regeling Aanwijzing Directeur-grootaandeelhouder kan worden bepaald of er wel of geen sprake is van een verplichte verzekering voor de werknemersverzekeringen. Het centrale element hierin is de gezagsverhouding.
De loondoorbetalingsplicht bij ziekte is gekoppeld aan het bestaan van de arbeidsovereenkomst. Anders dan bij de verzekeringsplicht voor de werknemersverzekeringen speelt de gezagsverhouding geen rol. Van belang is slechts of arbeid wordt verricht en of daarvoor loon wordt betaald.